معين الدين محمد زمچى اسفزارى
173
روضات الجنات في اوصاف مدينه هرات ( فارسى )
راه نيست . « 1 » دوم مرو جديد است كه پادشاه مرحوم « 2 » ميرزا سنجر بنا فرموده چنانچه مقرب الحضرت السلطانيه « 3 » امير نظام الدين عليشير عمّت آثار معدلته در قصيدهء فرموده است . بيت : ملك دل پيرو جوان را هست آبادان ز عشق * بانى مرو كهن سنجر ز نو هم سنجر است و اين بلدهايست عظيم و با سعت و منفعت « 4 » و مزروعات و محصولات بىحد و غايت و آب رود مرغاب آنجا منتهى مىشود و توابع و مضافات « 5 » بسيار دارد [ و آن مقدار غله و پنبه كه آنجا حاصل مىشود از هيچ ولايت حاصل نميشود و اكثر نانى و جامگى « 6 » اهل هرات از محصولات غله و پنبه آنجاست ] « 7 » . و سلاطين خراسان بسبب بسيارى هيمه و « 8 » خوشى هواى زمستان قشلاق آنجا ميكنند و خربزه بغايت
--> ( 1 ) - مج : [ و همچنان در غايت استوارى است كه خلل را بدان راه نيست ] . اين عبارت از زيادات مج است و در مك و مد ندارد . ( 2 ) - در نسخهء مج بعد از كلمهء ( مرحوم ) و پيش از كلمه ( چنانچه ) جاى چند كلمه سفيد و نانويس است و عبارت : ( ميرزا سنجر بنا فرموده ) از زيادات نسخهء مك مىباشد . ( 3 ) - مج : چنانچه مقرب الحضرت السلطانيه امير نظام الدين عليشير عمّت آثار معدلته در قصيدهء فرموده است . بيت : مك : سنجر بنا فرموده . امير عليشير : ( 4 ) - مج : و مزروعات و محصولات بىحد و غايت آب رود . مك : و منفعت و آب رود . ( 5 ) - مج : و توابع و مضافات بسيار . مك و توابع بسيار . ( 6 ) - جامگى : بر وزن خانگى وظيفه ماهيانه كه به جيرهخوار دهند و به اين معنى مجاز است چه اين كلمه مركب از ( جامه ) و ياء نسبت است و در اصل بمعنى بهاى جامه و رخت بوده - فرهنگ آنندراج . ( 7 ) - عبارت [ و آنمقدار غله و پنبه كه آنجا . . . . از محصولات غله و پنبه آنجاست ] . از زيادات نسخه مج مىباشد و در مك مد و س ندارد . ( 8 ) - مج : بسبب بسيارى هيمه و خوشى هواى . مك : بسبب خوشى هوا .